Jak rozpoznać zawał serca?

Autor: Anna Bator | 25.09.2017

Zawał serca już dawno przestał być problemem zdrowotnym dotykającym wyłącznie osoby starsze. Niestety statystyki w tej kwestii nie są optymistyczne. Problemy kardiologiczne zaczynają dotykać coraz młodszych ludzi. Stanowią prawie połowę zgonów w Polsce i ten wskaźnik wciąż rośnie. Szacuje się, że w 2020 r. z powodu chorób serca i naczyń krwionośnych może umrzeć aż 200 tys. osób. Jeśli jednak poznamy przyczynę i zasady postępowania w przypadku zawału, życie chorych bardzo często można uratować.

 

Profilaktyka zawału

Przed zawałem można i trzeba się chronić. Należy pamiętać, że sprzyja mu wiele czynników, które w dzisiejszym świecie dotykają niemalże każdego z nas (codzienne obowiązki zawodowe, domowe, ciągły brak czasu, stres). Ważnymi przyczynami są brak jakiegokolwiek ruchu, zbyt mała aktywność fizyczna, a także otyłość i nadwaga. Siedzący tryb życia to pierwszy krok w stronę problemów kardiologicznych. Ten czynnik możemy jednak zwalczać każdego dnia. Spacer do pracy, z psem czy przejażdżka rowerem po okolicy to tylko niektóre pomysły, od których warto zacząć swoją codzienną aktywność po dniu spędzonym za biurkiem.

Inną przyczyną zawału jest nadciśnienie oraz podwyższony cholesterol. Problemy te dotykają tysięcy Polek i Polaków, z czego ponad połowa z nich nie wie, że należy do grupy chorych. Młodzi ludzie przeważnie pomijają profilaktyczne badania i rzadko mierzą sobie ciśnienie. To błąd. Problemy kardiologiczne są realnym zagrożeniem także wśród osób młodych, szczególnie jeśli są palaczami, żyją w stresie i nie przestrzegają zdrowej diety. Także cukrzycy powinni szczególnie dbać o swoje serce, ponieważ choroba ta jest jednym z czynników mogących sprzyjać problemom kardiologicznym.

Objawy zawału

Symptomów nigdy nie należy bagatelizować. Nie można też czekać, aż same ustąpią, ponieważ im wcześniejsza pomoc, tym większe szanse na uratowanie pacjenta. Jeśli więc ktoś w twoim otoczeniu ma objawy zawału albo czujesz, że sam ich doświadczasz, natychmiast dzwoń pod numer alarmowy 999 lub 112 z prośbą o przyjazd karetki pogotowia ratunkowego.

Do najczęstszych objawów zawału serca należą:

  • ból w klatce piersiowej. Pamiętaj, że może on promieniować na kark, ramiona, a nawet szczękę i nadgarstki. Chory może tracić miejscowo czucie lub odczuwać drętwienie poszczególnych części ciała. Charakterystyczny ból w klatce przypomina pieczenie, a nawet rozpieranie w okolicy mostka. Ból zwiastujący zawał serca może trwać przez dłuższy czas z przerwami, po których nasila się i promieniuje na kolejne części ciała, np. plecy, łopatki i brzuch,
  • w stanie przedzawałowym chory może odczuwać duszności, a nawet uczucie lęku i stresu niewiadomego pochodzenia. Może się pocić, mieć zawroty głowy, problemy z mówieniem, a także płytki oddech,
  • często występują nudności i wymioty; w wielu przypadkach pojawia się biegunka,
  • w czasie zawału mogą wystąpić uderzenia gorąca, a nawet niedowład kończyn i zaburzenia widzenia,
  • niepokój, płytki oddech, ból w klatce piersiowej i inne objawy mogą prowadzić do paniki, w której chory ma problem z oddychaniem i traci przytomność.

Pierwsza pomoc przy zawale serca

Osoby mające zawał zwykle osuwają się na ziemię lub tracą przytomność. Mają problemy z oddychaniem. Jeśli jesteś świadkiem takiego wydarzenia, wezwij karetkę lub wyznacz osobę stojącą w pobliżu, by to pilnie zrobiła. Ty z kolei zajmij się bezpośrednią pomocą osobie poszkodowanej.

W pierwszej kolejności należy podnieść tułów i głowę chorego oraz rozpiąć jego ubranie. Jeśli chory jest przytomny, trzeba podać tabletkę z nitrogliceryną. Wsuwa się ją pod język, gdyż jej połknięcie może spowodować niedostateczne wchłonięcie substancji z uwagi na kwasy żołądkowe. Nie podaje się tabletki pod język osobie nieprzytomnej z powodu możliwości zadławienia.

Ci, którzy w przeszłości przeżyli zawał, mogą mieć taką tabletkę przy sobie. Substancja ta może również mieć postać sprayu do ust. Jeśli nie mamy tego leku, a chory jest osobą przytomną, możemy podać kwas acetylosalicylowy lub jego pochodne, czyli popularną aspirynę bądź polopirynę.

W przypadku utraty przytomności należy sprawdzić, czy chory oddycha. Jeśli nie, podejmujemy resuscytację krążeniowo-oddechową polegającą na 30 uciskach klatki piersiowej i 2 wdechach.